Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesinde zorunlu hizmet bölgelerinde görev yapan öğretmenler ve eğitim çalışanları için derece ve kademe ilerlemesini hızlandıran önemli bir özlük hakkı yeniden gündemde. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 64. maddesinde yer alan ve kamuoyunda "2 yıla 1 kademe" olarak bilinen bu uygulama, kalkınmada 1. derece öncelikli illerde görev yapanlara ek kademe kazandırıyor.
Zorunlu hizmet bölgesinde görev yapan binlerce eğitim çalışanını yakından ilgilendiren ilave kademe hakkı, memuriyet derecesinin daha hızlı yükselmesine olanak tanıyor. Ancak bu haktan yararlanabilmek için mevzuatta belirtilen bazı şartların eksiksiz yerine getirilmesi gerekiyor.
"2 Yıla 1 Kademe" Hakkından Yararlanmanın 5 Temel Şartı
Kanun, Bakanlar Kurulu kararları ve Maliye Bakanlığı genel tebliğleri doğrultusunda ilave kademe alabilmek için şu şartların bir arada bulunması gerekiyor:
Zorunlu Çalışmaya (Rotasyona) Tabi Olmak: İlgili personelin atama ve yer değiştirme yönetmeliklerine göre zorunlu hizmet yükümlüsü (örneğin öğretmen veya maarif müfettişi) olması şarttır. Rotasyona tabi olmayan diğer kadrolar bu haktan yararlanamaz.
Kalkınmada 1. Derece Öncelikli İllerde Bulunmak: Görev yapılan ilin Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenen "Kalkınmada 1. Derece Öncelikli İller" listesinde yer alması gerekir.
Fiilen 2 Tam Yılı Tamamlamak: Bölgedeki fiili çalışma süresinin toplamda kesintisiz veya parçalı olarak 2 yılı doldurması esastır. 2 yıldan arta kalan süreler devredilerek bir sonraki döneme eklenir.
Farklı İllerde Geçen Sürelerin Birleştirilmesi: Kalkınmada öncelikli birden fazla ilde (örneğin Şanlıurfa, Hakkâri, Bayburt) parça parça geçirilen hizmet süreleri birleştirilerek hesaba katılır.
Kurum Değişikliği Engel Değil: Şartları taşıyan bölgelerdeki çalışma süreleri, farklı kamu kurumlarında geçmiş olsa bile toplanarak hesaplamaya dâhil edilir.
Bilinmesi Gereken Kritik Detaylar ve İstisnalar
Milat Tarihi (01.05.1990): Uygulama bu tarihte yürürlüğe girdiği için yalnızca 1 Mayıs 1990 tarihinden sonra geçen fiili hizmet süreleri dikkate alınır.
Zorunlu Hizmet Bitişi Hakkı Öldürmez: 150 Seri No'lu Tebliğ uyarınca, bölgedeki zorunlu hizmet süresini tamamlamış olmasına rağmen aynı yerde çalışmaya devam eden öğretmenler, kaldıkları her 2 yıl için 1 ilave kademe almaya devam eder.
İsteğe Bağlı Atananlar Yararlanamaz: Zorunlu hizmet yükümlülüğü bulunmayan ya da muafiyet alarak isteğe bağlı şekilde bu illere atanan personel bu maddeden faydalanamaz.
Hangi İzinler Süreden Sayılır? Yıllık izin, mazeret izni, sağlık izinleri ve yılda 90 günü aşmayan geçici görevler fiili çalışmadan sayılır. Aylıksız izin süreleri ise hesaba katılmaz.
Hakkı MEBBİS'e İşlenmeyen Öğretmenler Ne Yapmalı?
Hizmet süresi ve MEBBİS kayıtlarında kalkınmada öncelikli bölgede 2 tam yılı doldurmasına rağmen sisteminde ilave kademesi görünmeyen öğretmen ve eğitim çalışanları hak kaybı yaşamamak için harekete geçmelidir.
Personelin, görev yaptığı okul veya bağlı bulunduğu İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne intibak dilekçesi vererek ilave kademelerinin MEBBİS'e işlenmesini ve özlük haklarının güncellenmesini talep etmesi yeterlidir.